Burning the Bones of the Earth — Documenting the Traditional Lime Kilns Technology Across the Albanian-Greek Border
Cite items from this project
Funding
Endangered Material Knowledge Programme
Project description alt
Το έργο ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2021 και ολοκληρώθηκε 2 χρόνια μετά, ύστερα από 5 εκτενείς έρευνες πεδίου στην Ήπειρο, στη ΒΔ Ελλάδα και στη Νότια Αλβανία. Στόχος του ήταν να ιχνηλατήσει και να καταγράψει, και στις δύο πλευρές του συνόρου, την παραδοσιακή τεχνογνωσία κατασκευής ασβεστοκάμινων (ασβεσταριών), των εφήμερων ξερολιθικών, θολωτών καμινιών που υπόκεινται σε καύση με ξύλα. Στο πλαίσιο αυτό, διερευνήθηκαν η γνώση, οι τεχνικές και κοινωνικές διαστάσεις της τεχνολογίας των ασβεστοκάμινων, καθώς και η εξέλιξη της πρακτικής στις δύο πλευρές του συνόρου. Υλικά κατάλοιπα και μνήμες των κατοίκων εντοπίζονται ακόμη στις ελληνικές περιοχές, παρά το γεγονός ότι η παραδοσιακή πρακτική έχει αντικατασταθεί πλήρως από τη βιομηχανική παραγωγή, ήδη από τη δεκαετία του 1960. Στην Αλβανία, η πρακτική συνεχίστηκε εώς τις αρχές του 1990 και αποτελούσε βασικό πεδίο εργασιακής απασχόλησης καθ’όλη τη διάρκεια του κομμουνιστικού καθεστώτος, στο πλαίσιο των αγροτικών συνεταιρισμών. Στην περιοχή της Κορυτσάς υπάρχουν, ακόμη, ελάχιστοι τεχνίτες που ακολουθούν την παραδοσιακή διαδικασία και διατηρούν ασβεστοκάμινα. Σήμερα, η πρακτική βρίσκεται στα όρια της εξαφάνισης· η περίπτωση της Ν. Αλβανίας φαίνεται πως αποτελεί μία από τις τελευταίες μονάδες παραδοσιακής παρασκευής ασβέστη στα Βαλκάνια. Με τη χρήση μιας πολυεπίπεδης και πολυμεσικής μεθοδολογίας, αναπτύχθηκε ένα πλούσιο αρχείο με αρχιτεκτονικά σχέδια, φωτογραφίες, βίντεο, συνεντεύξεις και γεωχωρικές απεικονίσεις. Το έργο εστιάζει στην αξία μελέτης της παραδοσιακής παραγωγής ασβέστη και τις σύγχρονες προεκτάσεις της για τη διαχείριση των φυσικών πόρων και την αρχιτεκτονική κληρονομιά. Είναι απαραίτητο να τεκμηριωθούν τα τελευταία υλικά και άυλα κατάλοιπα της παραδοσιακής τεχνολογίας ασβεστοκάμινων, στο πλαίσιο διαφύλαξης των γνώσεων και πρακτικών που διαμόρφωσαν το ανθρωπογενές περιβάλλον της Ελλάδας, της Αλβανίας και των Βαλκανίων, αλλά και με στόχο να επανεξεταστούν οι παραδοσιακές τεχνολογίες ως ένα ζωντανό πεδίο γνώσης με σύγχρονα διδάγματα βιωσιμότητας. Επιδιώκεται η εκκίνηση μιας συζήτησης γύρω από το πώς η επανεκκίνηση παραδοσιακών τεχνολογιών μικρής κλίμακας μπορεί να προωθήσει εναλλακτικά παραγωγικά μοντέλα για την αναβίωση των περιοχών της υπαίθρου. Τέλος, το έργο στοχεύει στην προώθηση της σύγχρονης χρήσης του αερικού ασβέστη στην αρχιτεκτονική και την αποκατάσταση μνημείων ως μία περιβαλλοντικά φιλική και πολιτισμικά συνεπής επιλογή.
Project PI
Ioanna Ntoutsi
Host institution
Itinerant Workshop on Traditional Building Techniques, Boulouki
Project languages
Greek, Albanian, English
Project ID
EMKP2021SG05
Project Page
https://www.emkp.org/lime-kiln-technology-albania-greece-border/
Project Team
Faidon Moudopoulos-Athanasiou, Anisa Lloja, Panos Kostoulas, Grigoris Koutropoulos, Christoforos Theocharis, and Athena Siafaka
Location of Research
Northwestern Greece and southern Albania

